Στο εσωτερικό του διοικητικού οικοδομήματος κάθε παραδοσιακής δύναμης του ευρωπαϊκού μπάσκετ, υπάρχει μια αίθουσα που αναπνέει τον παλμό των τίτλων και των ήττων, των αποφάσεων και των οραμάτων. Το τραπέζι το οποίο φιλοξενεί τις σημαντικές συζητήσεις – είναι μακρύ και στιβαρό από ξύλο που έζησε και άντεξε τα βάσανα της φύσης – μέχρι να κοπεί για αυτό που έχει σχεδιαστεί για να αντέχει το βάρος της δόξας, αλλά κυρίως της ευθύνης των αποφάσεων. Είθισται να φιλοξενεί τις μορφές εκείνων που δεν γνωρίζουν μόνο σε βάθος το επιχειρηματικό μπασκετικό playbook αλλά το έχουν διαμορφώσει.
Γύρω του κάθονται άνδρες (ναι το gender diversity έχει πάει περίπατο στο συγκεκριμένο χώρο) με βλέμμα που ανατέμνει τις σιωπές. Άνθρωποι που ξέρουν πως ένα λάθος ίσως δεν κοστίσει απλώς μια ήττα, αλλά ακόμα και παρέκκλιση από το πεπρωμένο μιας ομάδας. Ο εκάστοτε πρόεδρος/επιχειρηματίας, με τα χέρια μπλεγμένα μπροστά του, δεν χρειάζεται να υψώσει φωνή, η παρουσία του και κυρίως η οικονομική του επιφάνεια αρκεί για να καθοδηγήσει. Ο γενικός διευθυντής, με στατιστικά στο νου του και ματς αποτυπωμένα στη μνήμη σαν παρτιτούρες – θα καταθέσει τις προτάσεις του. Ο οικονομικός διευθυντής ακούει τις συζητήσεις με το μυαλό του στην κόκκινη γραμμή του budget που καθορίζει πόσο τους παίρνει ακόμα να μπουν μέσα – γιατί κακά τα ψέματα η ενασχόληση με το ευρωπαϊκό μπάσκετ είναι χόμπι και όχι business. Ο coach, συνήθως γήινος και σκληρός, διατυπώνει τα θέλω του και εκπέμπει τη σοφία των πάγκων. Κρίνεται εκ του αποτελέσματος των επιλογών του και, αν ο οργανισμός είναι τυχερός, των χαμένων ευκαιριών που του έγιναν μαθήματα
Πίσω τους, σε ράφια και γυάλινες βιτρίνες, κύπελλα και τρόπαια φωτίζονται διακριτικά – όχι σαν επίδειξη, αλλά σαν υπόμνηση. Φωτογραφίες από στιγμές θριάμβου και αναμνήσεις οδύνης ταξιδεύουν στις συνειδήσεις. Οι κουβέντες είναι λιτές, σχεδόν λακωνικές – γιατί όταν μιλούν αυτοί που βάζουν το χέρι στην τσέπη και μπορεί να χάνουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο, η ένταση και ο ορθολογισμός του κάθε επιχειρήματος φιλτράρεται από την προσωπικότητα αυτού που πληρώνει – γιατί αυτός αποφασίζει.
Το board room ως έννοια είναι ένα πεδίο μάχης χωρίς αιματοχυσία, όπου ιδανικά η στρατηγική συλλαμβάνεται, το μέλλον σχεδιάζεται και η παράδοση και οι αξίες του κάθε οργανισμού – αυτοί οι άυλοι και ιεροί στόχοι – παραμένουν πάντα σε δεσπόζουσα θέση στο τραπέζι. Καταλαβαίνω ότι οι περισσότεροι αντιλαμβανόμαστε τις επιτυχίες ή αποτυχίες ως αγωνιστικές αποφάσεις εντός του παρκέ – όμως τίποτε από όλα αυτά δεν θα ήταν εφικτά αν δεν είχαν προετοιμαστεί και υποστηριχθεί διοικητικά αρκετούς μήνες νωρίτερα, και καλό θα είναι αυτό να το θυμόμαστε με κάθε ευκαιρία.
-o-
Ας αφήσουμε όμως την θεωρία και ας «ξετυλίξουμε» ένα ζήτημα που απασχόλησε το μεγαλύτερο μέρος των φίλων του σπορ στην Ευρώπη. Δηλαδή τη στροφή της Euroleague προς Μέση Ανατολή/Βόρεια Αφρική (MENA), με την είσοδο της Dubai Basketball και το τεράστιο media deal του Dubai Media — αναλύοντας τις στρατηγικές, χρηματοοικονομικές και πολιτισμικές του διαστάσεις.
Τι σημαίνει η είσοδος του Dubai Basketball & το broadcast deal:
– Ήδη από τη σεζόν 2025 26, η EuroLeague διευρύνθηκε σε 20 ομάδες και για πρώτη φορά περιλαμβάνει ομάδα εκτός Ευρώπης (εκτός των ισραηλινών), την Dubai Basketball.
– Το Dubai Media — μέσω του καναλιού Dubai Sports TV — έκλεισε συμφωνία μετάδοσης για πέντε σεζόν, καλύπτοντας όλη την περιοχή MENA, και προσφέροντας την EuroLeague σε πάνω από 400 εκατομμύρια νέους συνδρομητές.
– Η συμφωνία περιλαμβάνει πλήρη κάλυψη των αγώνων της Dubai Basketball και επιλεγμένες κορυφαίες αναμετρήσεις της Euroleague ανά εβδομάδα.
Το γεγονός αυτό δεν είναι «μικρή διευρύνση», αλλά πρόκειται για μια ριζική αναδιάταξη της γεωγραφικής εμβέλειας της EuroLeague — από «αμιγώς ευρωπαϊκή» σε «EuroLeague + Μέση Ανατολή/Βόρεια Αφρική».
Οι Στρατηγικοί και Οικονομικοί Λόγοι της απόφασης
1. Νέες αγορές & σημαντικό κοινό
Η συμφωνία με Dubai Media άνοιξε την πόρτα σε ένα τεράστιο κοινό, για πρώτη φορά με ελεύθερη μετάδοση. Αυτό προσφέρει στη EuroLeague πρόσβαση σε αγορές που μέχρι τώρα δεν ήταν προτεραιότητα, αλλά έχουν σημαντικό εμπορικό δυναμικό. Η συνολική εκτίμηση πληθυσμού του MENA σήμερα είναι περίπου 500 – 530 εκατομμύρια άνθρωποι. Με μια πιο συντηρητική εκτίμηση να αναφέρει περίπου 380-400 εκ. με πρόσβαση σε τηλεοπτικούς δέκτες και υπηρεσίες streaming.
a. Σε πρόσφατη έρευνα φάνηκε ότι το ποσοστό των νέων (16‑24 ετών) στη Μέση Ανατολή που δηλώνουν ότι «ασχολούνται με σπορ» ανέβηκε από ~ 27% το 2021 σε ~ 36% το 2024. Σε συγκεκριμένη χώρα (United Arab Emirates), το 89% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζονται «sport‑engagers», δηλαδή εμπλέκονται ενεργά με σπορ μέσα στον τελευταίο μήνα (τηλεόραση, streaming, social media, παρακολούθηση αγώνων κ.λπ.).
b. Στα μεγάλα ποδοσφαιρικά γεγονότα, η τηλεθέαση είναι τεράστια: π.χ. στη μετάδοση του τελικού του UEFA Euro 2024, πάνω από 95,2 εκατομμύρια θεατές στο MENA είδαν τον αγώνα, ενώ με τη συνολική κάλυψη του τουρνουά δηλώθηκε “cumulative viewership” που ξεπέρασε τα 1,2 δισεκατομμύρια “views” από την περιοχή.
c. Σύμφωνα με έρευνες για συνολική εμπλοκή σε σπορ (και όχι μόνο ποδόσφαιρο), ένα σημαντικό μερίδιο του πληθυσμού στην περιοχή παρακολουθεί τακτικά, αν και τα ποσοστά ποικίλλουν πολύ ανά χώρα.
2. Χρηματοοικονομική σταθερότητα & νέες πηγές εσόδων
Η είσοδος της Dubai Basketball και οι media rights συμφωνίες σημαίνουν νέες ροές εσόδων από τηλεοπτικά δικαιώματα, εμπορικά deals, χορηγίες ενδεχομένως και merchandising. Σε μια περίοδο όπου τα οικονομικά των ευρωπαϊκών συλλόγων και της λίγκας μπορεί να είναι «εύθραυστα», ένας «πλούσιος» εταίρος από τη Μέση Ανατολή προσφέρει σημαντική σταθερότητα. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην πίεση από ανταγωνιστικά μοντέλα, όπως αυτό που προωθεί το NBA στην Ευρώπη. Πριν προχωρήσουμε όμως στους υπόλοιπους λόγους επιτρέψτε μου μια μικρή <sic> παρένθεση, με ορισμένα στοιχεία που νομίζω ότι θα βρείτε ενδιαφέροντα.
Έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενα κείμενα ότι οι δύο μεγάλες ισπανικές σκέφτονται (αν δεν έχουν ήδη αποφασίσει) να μεταπηδήσουν στο νεοσύστατο NBA Europe. Και αρκετοί αναρωτιέστε αν αθλητικά και εμπορικά είναι αυτό μια λογική κίνηση. Τα δεδομένα που έχουμε είναι αμείλικτα δυστυχώς.
Real Madrid
Παρά την κυριαρχία του συλλόγου εντός παρκέ στην Ισπανία και με τίτλους και παρουσίες στα F4 τα τελευταία χρόνια, τα φετινά οικονομικά αποτελέσματα της μπασκετικής ομάδας είναι απογοητευτικά.
Αναμενόμενες ζημίες: €38 εκατ. για τη σεζόν 2025–26
Μισθολογική δαπάνη: αυξημένη κατά 26%, φτάνοντας ~€49 εκατ.
Συνέπεια: Η διοίκηση των Μαδριλένων εξετάζει σοβαρά την πιθανότητα ένταξης στο φιλόδοξο project “NBA Europe” ως μονόδρομο για σημαντικά μπασκετικά έσοδα.
FC Barcelona
Budget 2025–26: €28.75 εκατ., μειωμένο κατά €3 εκατ. σε σχέση με προηγούμενες χρονιές
Μνημόνια: Οι περικοπές ήρθαν ως μέρος ενός γενικότερου «συστήματος λιτότητας» σε όλο τον σύλλογο (λόγω συνολικού χρέους και πίεσης από την LaLiga).
Συνέπεια: Η επιθυμία παραμονής στην κορυφή του ευρωπαϊκού μπάσκετ συγκρούεται με την ανάγκη περιορισμού δαπανών και τα έσοδα της είναι άμεσα συνδεδεμένα με το Rivalry με την Real Madrid. Οπότε όπου πάει η Βασίλισσα η Μπάρτσα θα ακολουθήσει νομοτελειακά.
Έχω διαβάσει κάποιους κατά καιρούς που λένε “μα είναι δυνατόν ένας αθλητικός κολοσσός όπως η Real να έχει οικονομικά προβλήματα;” Και νομίζουν ότι η Real Madrid είναι οικονομικός κολοσσός, όσο και αθλητικός. Συγνώμη αν θα σας το χαλάσω αλλά σε επίπεδο ανωνύμων εταιρειών ένα μεσαίο μαγαζί είναι οικονομικά οι μερέγκες. Αρκεί να γνωρίζετε ότι εντός Ευρώπης υπάρχουν τουλάχιστον 1300 εισηγμένες εταιρείες που κάνουν τζίρο πάνω από 1 δις Ευρώ (οι Ισπανοί έκαναν ρεκορ πρόσφατα το 2023 με 1.2δις) και δεν ξέρουμε πόσες μη εισηγμένες είναι σε αυτή την λίστα. Εδώ στο Ελλαδιστάν έχουμε τουλάχιστον 5-10 τέτοιου μεγέθους για να καταλάβετε. Όταν λοιπόν το μεγαλύτερο αθλητικό brand στον πλανήτη δυσκολεύεται να δημιουργήσει ένα αυτάρκη μπασκετικό τμήμα φανταστείτε τι γίνεται με τους υπόλοιπους.
Η Euroleague λοιπόν για να κρατήσει τις δύο μεγάλες Ισπανικές ομάδες στο «μαντρί» της έπρεπε να κάνει κάτι για να τις βοηθήσει να αποκτήσουν τα έσοδα που δεν μπορούν δημιουργήσουν οργανικά. Και επειδή δεν είναι μόνο οι Ισπανοί σε αυτή την κατάσταση τα πετροδολάρια του Dubai και τα νέα σέκελ της Hapoel ήρθαν ως μάννα εξ ουρανού.
3. Επέκταση του brand & διεθνής ανάπτυξη
Με την παρουσία στο Ντουμπάι, η EuroLeague επεκτείνεται πέρα από τα γεωγραφικά όρια της Ευρώπης, κάτι που δίνει το μήνυμα: “EuroLeague = παγκόσμια διοργάνωση”. Αυτό τουλάχιστον ευλεπιστούν οι ιθύνοντες, ότι θα ανοίξει τον δρόμο για μεγαλύτερα brand deals, sponsorships, και διεθνή PR, κάτι που λογικά θα ενισχύσει το κύρος και την εμβέλεια του πρωταθλήματος.
4. Προστασία απέναντι στον ανταγωνισμό (π.χ. NBA Europe)
Η κίνηση γίνεται και ως «αντίβαρο» στην προσπάθεια του NBA να διεισδύσει στην Ευρώπη με δικό της πρωτάθλημα ή με εκτεταμένες εμπορικές δράσεις, κάνοντας τη EuroLeague «global», με πρόσβαση σε νέες περιοχές και με οικονομική ενίσχυση, μειώνοντας τον κίνδυνο ομάδες, παίκτες ή χορηγοί να στραφούν μακριά.
Οι Κίνδυνοι και οι Προκλήσεις της Αραβο-Ισραηλινής Στροφής
Η στροφή στο MENA δεν είναι δίχως ρίσκο και ίσως να έχει δυνητικά και αρνητικές συνέπειες.
– Ρήγμα στην «ευρωπαϊκή ταυτότητα» του θεσμου: Η EuroLeague παραδοσιακά θεωρείται ευρωπαϊκός θεσμός (με μοναδική εξαίρεση διαχρονικά την Maccabi Tel Aviv). Η προσθήκη ομάδων εκτός Ευρώπης με κοινό στην Μέση Ανατολή/Β. Αφρική δημιουργεί τον κίνδυνο απομάκρυνσης από την ταυτότητας της.
– Προβλήματα εμπορικής βιωσιμότητας στην πράξη: Η επιτυχία εξαρτάται από τη θεαματικότητα, τη σταθερότητα μετάδοσης και το ενδιαφέρον των φιλάθλων. Αν οι Dubai Basketball και Hapoel Tel Aviv δεν αποδώσουν ή δεν «τραβήξουν» κοινό το όλο εγχείρημα μπορεί να κολλήσει.
– Αντιδράσεις στην Ευρώπη και ζητήματα ασφαλείας: Ήδη Ισπανικές και Τουρκικές ομάδες μποικοτάρουν τα παιχνίδια απέναντι στις ισραηλινές ομάδες λόγω Γάζας. Ποιος διασφαλίζει ότι δεν θα γίνει κανένα περιστατικό τρομοκρατικού χαρακτήρα σε κάποιο από τα παιχνίδια τους στο μέλλον; Και πως η Euroleague θα διαχειριστεί αυτή την επιλογή της, με την ταυτόχρονη απαγόρευση στην συμμετοχή των ρωσικών ομάδων;
– Εξάρτηση από την Μέση Ανατολή / ένα μόνο μεγάλο deal: Αν αλλάξουν οι όροι, τα οικονομικά ή τα συμφέροντα των εταίρων (της Dubai Media, επενδυτές στο Ντουμπάι), η EuroLeague μπορεί να βρεθεί εκτεθειμένη. Όσα χρήματα και αν δίνουν οι Άραβες όταν το sponshorship deal λειτουργεί μονοπωλιακά η ανάπτυξη του πρωταθλήματος θα κρίνεται στις ορέξεις τους.
Συμπέρασμα «Διπλό Στοίχημα»
Η είσοδος της Dubai Basketball και το media deal του Dubai Media δεν είναι απλώς «εμπορικό άνοιγμα», είναι προσπάθεια για στρατηγική μεταμόρφωση της EuroLeague. Πρόκειται για ένα τολμηρό στοίχημα για το αν το ευρωπαϊκό μπάσκετ μπορεί να γίνει παγκόσμιο, με νέα κοινά, νέα οικονομικά μοντέλα και νέα γεωπολίτικη εμβέλεια. Αλλά, όπως σε κάθε μεγάλο στοίχημα, η επιτυχία δεν είναι δεδομένη. Η EuroLeague, και όσοι την «προστατεύουν» ως ευρωπαϊκή κληρονομιά, θα πρέπει να βρουν ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και στην ταυτότητα. Και πολύ σύντομα να πείσουν τους μετόχους τους ότι αξίζει να συνεχίσουν να επενδύουν στην κοινοπραξία. Ο χρόνος κυλά αντίστροφα.
Red Radar
1. Μαθαίνουμε ότι τα πράγματα στην Partizan είναι αρκετά πιο περίπλοκα από όσο περιγράφονται. Η κόντρα Zoc με παίκτες, που εμφανίστηκε ως η βασική αιτία της αποχώρησης του, δεν είναι ο κύριος λόγος. Ειδικά αν ήταν θέμα έλλειψης σεβασμού κάποιων παικτών απέναντι του – το ζήτημα θα είχε ήδη λυθεί under the radar. Και αυτό διαφαίνεται και από τις δηλώσεις του προέδρου των ασπρόμαυρων Ostoja Mijailovic, που προσπαθεί να πείσει με συνεχόμενες συνεντεύξεις ότι έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να κρατήσει τον Zoc αλλά δεν… Ο Mijailovic φημίζεται για τις πολύ καλές σχέσεις με τον σερβικό τύπο και, από κάποιους κύκλους, κατηγορείται ότι ήταν πίσω από την αυστηρή κριτική στον Zoc με διαρροές από μέσα από την ομάδα, ενώ το καλοκαίρι λέγεται ότι ο Mijailovic, που ήθελε να ξανανοίξει τον δίαυλο με Misko, έφερε Osetkowski χωρίς να έχει ενημερώσει ούτε τον Zoc ούτε και τον Savic. Ακόμη όμως και να μην είναι ακριβώς έτσι όπως ισχυρίζονται οι πηγές μας, όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά. Ειδάλλως, ο πεισματάρης και πιο επιτυχημένος προπονητής στην ιστορία της Euroleague δεν θα έφευγε έτσι από την αγαπημένη του Partizan, για λόγους τόσο εγωιστικούς όσο και για την υστεροφημία του. Οι πηγές μας από Βελιγράδι μιλάνε για κάκιστες σχέσεις μεταξύ των δύο ανδρών και όσοι γνώριζαν έλεγαν ότι ο Obradovic είχε πάρει τις αποφάσεις του καιρό (είχε ενημερώσει και το coaching staff), αλλά περίμενε το break των εθνικών ομάδων για να δώσει χρόνο στην ομάδα να τον αντικαταστήσει. Πιθανότερος αντικαταστάτης ακούγεται ο Andrea Trinchieri και βλέπουμε, γιατί θα έχει και άλλα επεισόδια το σήριαλ. Και κάποια στιγμή ο Zoc θα μιλήσει εφ όλης της ύλης.
2. Ο Kattash από την άλλη την γλύτωσε και θα παραμείνει μέχρι τέλος της περιόδου, γιατί οι Μακαβαίοι, που δεν πάνε για τίποτε φέτος εκτός από την διεκδίκηση εγχώριων τίτλων, δεν θέλουν να κάψουν τον επόμενο προπονητή τους, που λέγεται ότι θα είναι όνομα έκπληξη!
3, Φήμες από την απέναντι πλευρά του Ατλαντικού λένε ότι το Two-way συμβόλαιο (περίπου 300k USD) του David Jones Garcia με το San Antonio είναι πιθανό να διακοπεί. Ο παίκτης έχει αγωνιστεί σε μόλις 7 παιχνίδια φέτος με 7λ μ.ο. συμμετοχής και 3.3 pts, 1.6 reb, 1.9 ast. Τεχνικά, δεν υπάρχει buy out σε τέτοιου τύπου συμβόλαια παρά μόνο waive από πλευράς Spurs, οπότε αφού ο παίκτης θέλει να προσπαθήσει να βρει μια θέση σε κάποιο ρόστερ το λογικό είναι να παραμείνει στην θυγατρική τους, Austin Spurs. Δεδομένου του καλοκαιρινού ενδιαφέροντος του Ολυμπιακού – αν τελικά μείνει ελεύθερος – θεωρώ πολύ πιθανό να κινηθούμε για μια πρόταση τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι.
4. Οι περισσότερες ομάδες της λίγκας έχουν κάνει εικονοστάσι 4 ονόματα διαιτητών για τα εντός έδρας παιχνίδια τους. Ryzhyk (HomeW%: 89%), Hordor (HomeW%: 80%), Mogulkoc (HomeW%: 73%) και Belosevic (HomeW%: 73%).
