Δεύτερο κείμενο σήμερα χωρίς νούμερα και χωρίς γραφήματα ή πίνακες… Πρέπει να είναι κάποιου είδους δοκιμασία που βάζω στον εαυτό μου δεν εξηγείται αλλιώς… Τέλος πάντων, σφίξτε τις γραβάτες σας και μπείτε στο Board Room.
-ο-
Η αίθουσα συνεδριάσεων της Euroleague δεν έχει σημαντικές διαφορές από ενός σημαντικού συμβουλίου μιας πολυεθνικής ή ενός διεθνούς αθλητικού οργανισμού. Είναι μια σκηνή χαμηλών τόνων και υψηλών εντάσεων – ένας χώρος όπου συχνά οι πιο σιωπηλές αποφάσεις έχουν τα πιο ηχηρά αποτελέσματα. Σπανίως υπάρχουν κάμερες και χειροκροτήματα. Υπάρχουν μόνο σύμβουλοι, δικηγόροι, οικονομικά dashboards και οι σκιές των διαφορετικών προθέσεων, που μεταφέρουν μαζί τους οι εκπρόσωποι των ομάδων και μετά από τις συνεδριάσεις μπόλικα αφηγήματα που θα ταϊστούν επιμελώς στους αρεστούς των ομάδων.
Ο κάθε σύλλογος σε αυτή την αίθουσα δεν είναι απλώς “μια ψήφος” — είναι θεωρητικά ένας ισότιμος μέτοχος. Ένας μέτοχος που εκπροσωπείται από διαφορετικού τύπου παράγοντες:
- Υπάρχει ο μεγαλομέτοχος, που βλέπει το άθλημα ως βιτρίνα επιχειρηματικής επέκτασης και προσωπικής προβολής.
- Ο παράγοντας – πρώην αθλητής, που προσπαθεί να μεταφράσει το αθλητικό του πάθος σε πολιτική.
- Ο παράγοντας που λάμπει λόγω του αθλητικού brand που εκπροσωπεί.
- Ο τεχνοκράτης CEO, που βλέπει στην EuroLeague μια ευρωπαϊκή έκδοση του NBA.
- Κι ο παλιός homegrown παράγοντας, που ακόμα πιστεύει πως ο ίδιος εκφράζει το «δίκαιο του γηπέδου» και είναι υπεράνω Excel. Σε ορισμένες περιπτώσεις και υπεράνω των γεωπολιτικών.
Σε αυτό το τραπέζι όλοι είναι συνέταιροι, αλλά όχι ίσοι. Άλλοι φέρνουν τίτλους, άλλοι παγκόσμιο brand name, άλλοι κοινό, άλλοι αγορά και άλλοι τεράστια κεφάλαια. Κι όταν πρέπει να ληφθούν δύσκολες αποφάσεις, οι ισορροπίες παίζονται στα διαρκώς μεταβαλλόμενα μπλοκ συμφερόντων, και όχι υποχρεωτικά στον ορθολογισμό για το καλό της διοργάνωσης.
Πρόσφατα, στο φόντο αυτής της αίθουσας, μαθαίνουμε ότι έγινε μια από τις πιο θεσμικά “ήσυχες” απομακρύνσεις των τελευταίων ετών – χωρίς φωνές. Η ASVEL, το club του Tony Parker, αποβλήθηκε διακριτικά από τον κύκλο των Licensed Clubs. Όχι με ανακοίνωση-βροντή, αλλά με το ήσυχο κλείσιμο μιας πόρτας.
Κι όμως — αυτή η κλειστή πόρτα άνοιξε μια συζήτηση που αγγίζει τον πυρήνα της EuroLeague. Το πρόβλημα όπως θα δούμε παρακάτω δεν είναι αν η ASVEL έκανε λάθη. Το ερώτημα είναι αν της δόθηκε η ίδια ευκαιρία διόρθωσης, διαλόγου και υπεράσπισης που θα δινόταν σε έναν πιο εμπορικά ισχυρό σύλλογο. Αλλά ας δούμε τα γεγονότα.
ASVEL vs EuroLeague: Ενός κανονισμού μύρια έπονται
Η είδηση που έφτασε στις οθόνες μας τις προηγούμενες ημέρες ήταν πραγματικά ενδιαφέρουσα. Η ASVEL Villeurbanne, μία από τις μακροβιότερες γαλλικές παρουσίες στην EuroLeague και flagship project του σπουδαίου πρώην παίκτη Tony Parker, κινείται νομικά κατά της διοργανώτριας αρχής, μετά την απόφαση να μην της ανανεωθεί το καθεστώς «Licensed Club». Η κίνηση αυτή δεν είναι απλώς μια αντιπαράθεση: αλλά κατά την γνώμη μου αποτελεί θεσμικό crash test για τη σχέση μεταξύ λίγκας και ομάδων, αλλά και για το πώς εφαρμόζονται τα περίφημα EuroLeague Financial Stability & Fair Play Regulations.
Τι συνέβη — και γιατί έχει σημασία
Η ASVEL υποστηρίζει ότι η μη ανανέωση της άδειάς της δεν βασίζεται σε επαρκή διαφάνεια από την πλευρά της Euroleague, ενώ αφήνει υπαινιγμούς για άνιση μεταχείριση απέναντι σε ομάδες με μεγαλύτερο εμπορικό βάρος από την ίδια, αλλά αντίστοιχα οικονομικά προβλήματα. Στην ουσία του θέματος η EuroLeague, βάσει του Άρθρου 6.1.6 των EuroLeague Club Licensing Rules [βλέπε 2024-25 EuroLeague Bylaws, σ. 19], έχει δικαίωμα να αναστείλει ή να ακυρώσει τη σύμβαση ενός Licensed Club, εάν αυτό παραβιάζει τα οικονομικά κριτήρια των Financial Stability & Fair Play Regulations.
Το ερώτημα όμως είναι: παραβίασε η ASVEL αυτά τα κριτήρια; Ή μήπως ανοίγει η υπόθεση τον ασκό του Αιόλου για την αξιοπιστία του ίδιου του μηχανισμού εποπτείας; Το συγκεκριμένο ζήτημα καλό θα ήταν να διευκρινιστεί, γιατί θα αποτελούσε αφορμή ακόμη και για μομφή προς την διοίκηση του συνεταιρισμού και, ειδικά εν όψει και της έναρξης του NBA Europe, θα ήταν μάλλον μια πολύ άβολη συνθήκη για όλους τους εμπλεκομένους όσο και για τους μετόχους. Ας δούμε όμως τι προβλέπει το σύστημα: η χάρτα των κανονισμών που υπέγραψαν οι 13 ομάδες.
Η EuroLeague θεσπίσε από το 2023 ένα σύστημα οικονομικής εποπτείας, με βάση τα ακόλουθα κριτήρια [βλέπε 2024-25 Financial Stability Fair Play Regulations] που καθορίζουν τις ακόλουθες υποχρεώσεις για τις ομάδες:
- Να μην έχουν καμία ληξιπρόθεσμη οφειλή >45 ημερών σε παίκτες, προπονητές, άλλες ομάδες, Euroleague Commercial Assets (ECA) ή Euroleague Properties (EP) – Άρθρο 2(α).
- Να μην έχουν κάποιο πιστωτικό γεγονός ή να έχουν βρεθεί σε συνθήκη υποβολής για χρεωκοπία ή ρύθμισης τους τελευταίους 12 μήνες – Άρθρο 2(β).
- Να μην έχουν τριετές σωρευτικό έλλειμμα >10% του μέσου ετήσιου προϋπολογισμού των ίδιων τριών ετών (T-1, T-2, T-3) – Άρθρο 2(γ).
(Σημείωση: Δεν λαμβάνονται υπόψη στο έλλειμμα αποσβέσεις, διαγραφές, επενδύσεις σε υποδομές και δαπάνες για τα αναπτυξιακά προγράμματα/ακαδημίες. Αυτό σημείο προστέθηκε ειδικά για ομάδες που επενδύουν σοβαρά σε υποδομές ή ακαδημίες, είναι άραγε η ASVEL μέσα σε αυτές;).
- Να έχουν θετικά ίδια κεφάλαια από τη σεζόν 2025-26** – Άρθρο 2(δ).
- Να έχουν πλήρη συμμόρφωση με τα Competitive Balance Standards (CBS), που ορίζονται από την ίδια την Euroleague Commercial Assets (ECA) – Άρθρο 2(ε).
(Σημείωση: Για όσους μελετούν προσεκτικά τέτοια κείμενα θα έχουν παρατηρήσει ότι το CBS δεν εξηγείται πλήρως στο δημόσιο κείμενο, ωστόσο είναι σαφές ότι πρόκειται για εσωτερικά benchmarks που σχετίζονται με μισθολογική πολιτική, διάρκεια συμβολαίων, ισοζύγιο επενδύσεων και αγωνιστικής ανταγωνιστικότητας.)
- Τέλος τα clubs υποχρεούνται να υποβάλλουν ελεγμένα οικονομικά (audited accounts) και δηλώσεις μη οφειλών και νομικής/οικονομικής σταθερότητας — Άρθρο 3.1–3.3.
Ποια είναι η θέση της ASVEL απέναντι σε όσα την κατηγορούν; Η γαλλική ομάδα διαμαρτύρεται ότι:
- Δεν της εξηγήθηκε ποια συγκεκριμένη διάταξη παραβίασε.
- Δεν της δόθηκε δικαίωμα εφέσεων ή συμμόρφωσης.
- Απαντά ότι η EuroLeague επικαλείται διατάξεις γενικής διατύπωσης, όπως το Άρθρο 6.1.3 των Bylaws («failing to comply with economic control rules approved by the General Assembly»), χωρίς σαφή αιτιολόγηση.
- Κρίνει ότι οι αποφάσεις της MCC (Management Control Commission) δεν είναι πλήρως ανεξάρτητες, καθώς ορίζονται από την ίδια την EuroLeague.
Ο τρόπος που οι Γάλλοι απαντούν στις κατηγορίες της Euroleague θέτουν ένα σοβαρό ζήτημα. Καθώς, αν έχουν δίκιο σε όσα ισχυρίζονται το πρόβλημα δεν είναι μόνο νομικό — αλλά θεσμικό. Αν μια ομάδα μπορεί να χάσει την άδειά της χωρίς διαφάνεια και διαδικασία ελέγχου, τότε τι μήνυμα στέλνεται στις υπόλοιπες;
Στα όσα χρόνια ασχολούμαι με τα της Euroleague θυμάμαι τουλάχιστον άλλες δύο περιπτώσεις όπου ομάδες κατηγορήθηκαν και τιμωρήθηκαν χωρίς μεγάλη διαφάνεια στο τι και πώς. Όμως άλλο μια τιμωρία και άλλο η αφαίρεση άδειας, αυτό είναι πραγματικά ακραίο. Με την απόφασή της αυτή η Euroleague είναι σαν να πυροβολεί συνεχόμενα τα πόδια της! Τέτοια ζητήματα απαιτούν λεπτούς χειρισμούς και κυρίως ομαλή διαδικασία. Αντί αυτού έχουμε επίδειξη ισχύος απέναντι σε έναν μέτοχο. Δεν τους προβληματίζει το πως θα το «διαβάσουν» αυτό οι υπόλοιποι; Και άντε δεν τους νοιάζει για την ASVEL, αφού φαίνεται πως ράγισε το γυαλί. Είναι εικόνα αυτή για συνεταιρισμό που υποτίθεται ότι θέλει να προσελκύσει νέα μέλη και επενδύσεις;
Η ουσία πίσω από το case ASVEL
Το άρθρο 6.3 των Club Licensing Rules προβλέπει ότι η απώλεια της άδειας σημαίνει «απώλεια συμμετοχής στην Euroleague και υποχρεωτική πώληση των μετοχών ECA».
Η ASVEL έχει αγοράσει ECA μετοχές, έχει υπογράψει το Licensed Club Contract, που της αναγνωρίζει δικαιώματα δεκαετούς συμμετοχής (εκτός αν παραβιάσει συγκεκριμένους όρους), και έχει λάβει μέρος σε επανειλημμένα meetings. Η EuroLeague μπορεί μεν να επικαλεστεί τους οικονομικούς κανονισμούς, όμως δεν έχει γίνει δημόσια καμία αναφορά σε συγκεκριμένα ληξιπρόθεσμα χρέη, ελλείμματα ή παραβιάσεις του CBS. Αντίθετα, πολλές ομάδες έχουν παρουσιάσει ζημιογόνα ισολογισμό επί σειρά ετών, αλλά δεν αντιμετώπισαν κυρώσεις. Αυτό οδηγεί στο ερώτημα περί ίσης μεταχείρισης.
(Σημείωση που κάνει την ιστορία πολύ πιο δύσοσμη: Για την αγορά των μετοχών της ASVEL μάλιστα ακούστηκε ως άμεσα ενδιαφερόμενη η Monaco, η οποία επίσης παραπέμφτηκε στο Finance Panel της EuroLeague για εμπλεκόμενη διαδικασία, από την πλευρά της Management Control Commission (MCC)», λόγω παραβιάσεων των άρθρων 32.a), 32.c) και 32.d) του EuroLeague Basketball Disciplinary Code — που αφορούν καθυστερημένες πληρωμές, μη παροχή απαραίτητης τεκμηρίωσης και έλλειψη συνεργασίας. Με ποινή μάλιστα ως προσωρινό (προληπτικό) μέτρο, να της έχει επιβληθεί απαγόρευση εγγραφής νέων παικτών ή προπονητών στις διοργανώσεις της EuroLeague, έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία).
Μετά από όλα αυτά θα έλεγε κανείς WTF Euroleague!!
Πού συγκρούονται θεσμός και πράξη;
Η σύγκρουση της ASVEL με τη EuroLeague δεν είναι τυχαία: αποτελεί δομική συνέπεια ενός μοντέλου που συνδυάζει:
- Ιδιωτική εμπορική διοργάνωση (η EuroLeague ανήκει σε εταιρείες, όχι σε ανεξάρτητο θεσμό).
- Κανονισμούς με «γκρίζες ζώνες» και χωρίς ανεξάρτητο δικαιοδοτικό μηχανισμό.
- Εμπορικά συμφέροντα που ευνοούν ιστορικά, power houses ή «μεγάλων αγορών» clubs, ανεξαρτήτως αγωνιστικής συνέπειας ή οικονομικής υγείας.
Η EuroLeague προφανώς έχει κάθε δικαίωμα να διαχειρίζεται όπως νομίζει το προϊόν της — αλλά όταν λειτουργεί ως «κλειστή λίγκα» οφείλει να εξασφαλίζει ταυτόχρονα και σαφή, αντικειμενικά και δίκαια κριτήρια συμμετοχής. Ειδάλλως, ρισκάρει το ίδιο της το κύρος.
Πού οδηγεί αυτή η διαμάχη;
Δεν μπορώ να εκτιμήσω αν η ASVEL έχει πιθανότητες να κερδίσει τη νομική μάχη, αλλά έχει ήδη ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου για τη θεσμική. Επίσης, είναι πραγματικά άβολο για την Euroleague μια ομάδα που ακούγεται ότι συζητά με το NBA Europe να της αφαιρείται έτσι άκομψα η άδεια συμμετοχής στον συνεταιρισμό. Αν μια ομάδα «παίζει» με το NBA Europe, η EuroLeague πρέπει να κερδίσει το ενδιαφέρον της — όχι να την καταπνίξει θεσμικά. Στην τελική δεν μιλάμε για την Real Madrid ή την Barcelona ή κάποιο άλλο εκ των ιδρυτικών μελών του συνεταιρισμού. Αν δεν μπορείς να πείσεις αυτούς πως θα πείσεις τα μεγαλύτερα ψάρια;
Θα περίμενε κανείς να γνωρίζουν στην διοίκηση της Euroleague πως οποιοσδήποτε συνεταιρισμός χωρίς εμπιστοσύνη, είναι απλώς σύμβαση επί χάρτου. Και οι συμβάσεις διαλύονται όποιες και αν είναι οι ρήτρες εφόσον τα δυο μέρη το επιθυμούν. Αν η EuroLeague θέλει να πείσει πως είναι η Top διοργάνωση επί ευρωπαϊκού εδάφους με διαφάνεια και αξιοπιστία, οφείλει:
- Να εξηγεί δημόσια και τεκμηριωμένα τις αποφάσεις αποκλεισμού. Όχι μόνο της ASVEL, αλλά όλες.
- Να θεσμοθετήσει μηχανισμό ανεξάρτητης προσφυγής (όχι εσωτερικό μόνο).
- Να δημοσιοποιεί τις οικονομικές εκθέσεις της MCC ανά ομάδα (με προστασία προσωπικών δεδομένων, φυσικά).
- Να δίνει χρόνο συμμόρφωσης, σε κανονισμούς που εισάγονται και επηρεάζουν άμεσα τις ομάδες όπως γίνεται και στην UEFA (Financial Monitoring Period).
Και η Euroleague έχει άλλη μια καυτή πατάτα στα χέρια της και μοιάζει να είναι και αποτέλεσμα δικών τις χειρισμών.
-o-
Red Radar
Αφήνουμε για την ώρα την πολυτελή αίθουσα του Board Room και κατεβαίνουμε στο floor, για να μυρίσουμε λίγο από την αγορά. Εδώ οι πληροφορίες ανταλλάσσονται σαν χρήμα, αλλά συνήθως είναι αρκετά αμφιλεγόμενη η αξιοπιστία τους. Παρόλα αυτά τo Radar της στήλης είναι μεγάλης εμβέλειας επιπέδου AN/SPY‑6 & CAPTAS-4 για τους γνώστες οπλικών συστημάτων και είναι σε θέση να μαθαίνει πράγματα που συμβαίνουν τόσο στην επιφάνεια όσο και … υποβρυχίως. Όπως ξέρετε εμείς δεν κάνουμε ρεπορτάζ, με την ευρεία έννοια του όρου, όμως μιλάμε εδώ και πολλά χρόνια με αρκετό κόσμο στο business side of things του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Με την άδεια τους θα μοιραζόμαστε, όποτε το θεωρούμε απαραίτητο, λίγο από το market talk. Αλλά θα σας προτείναμε να κρατήσετε αυτές τις ιστορίες – περισσότερο ως bedtime stories παρά σαν επενδυτικά tips.
- H Maccabi πήρε τον Claudio Coldebella λόγω της εμπειρίας που είχε και της δουλειάς που έκανε ως GM στις UNICS και Regio Emilia. Αλλά υπάρχει μεγάλη ασυνεννοησία και Ego Battle μεταξύ αυτού, του Katash και της διοίκησης. Τον κατηγόρησαν ότι, ενώ υπήρχε σοβαρό θέμα με τα guards, μόλις πριν από λίγες ημέρες έκλεισαν τον Gabriel Lundberg. Και αυτή η καθυστέρηση οφείλεται στο ότι ο καθένας θέλει να περάσει το δικό του. Ο Katash δέχεται πολύ μεγάλη πίεση πλέον με το ρεκόρ στο (3-8) και του χρεώνεται το γεγονός ότι παρουσιάζει μια από τις χειρότερες άμυνες που έχουν εμφανιστεί στην Euroleague τα τελευταία χρόνια. Έκανε κινήσεις όπως του 24χρ. Σέρβου UrosTrifunovic, που ήρθε με προοπτική να πάρει χρόνο και αντί αυτού έπαιξε σε ένα ματς για 3λ και έφυγε κακήν κακώς για την Turk Telekom. Υπάρχει λοιπόν φαγωμάρα στα εσωτερικά των Μακαβαίων – προβληματική κατάσταση. Σε επίπεδο ανώτατης διοίκησης μαθαίνουμε ότι προσπαθούν να το διαχειριστούν όσο καλύτερα μπορούν. Προφανώς και επικαλούνται την κατάσταση στην Γάζα και το γεγονός ότι εξαιτίας του «πολέμου» έχασαν μια σημαντική γενιά αμερικανών παικτών (πχ. Lorenzo Brown, Wade Baldwin IV), αλλά στην πραγματικότητα το μεγαλύτερο τους ζόρι είναι ότι την ίδια στιγμή η Hapoel Tel Aviv πάει καρφί, τουλάχιστον για τα Play Off. Το χρήμα που έριξε ο μεγαλομέτοχος Οφερ Γιανάι εν τη παρουσία του πολύπειρου και επιτυχημένου coach Ιτούδη, σε συνδυασμό με την έλευση του Micic, που είναι alphamale, δημιουργούν άλλη δυναμική, που πιέζει πάρα πολύ την Maccabi. Βλέπετε οι Μακαβαίοι δεν έχουν συνηθίσει να γίνονται challenged εντός των τειχών και κυρίως μοιάζουν εδώ και χρόνια να έχουν χάσει το Euroleague Power House status που είχαν όλα αυτά τα χρόνια. Η Hapoel είναι ο μνηστήρας που δεν ήρθε απλά για να διεκδικήσει τα σκήπτρα αλλά για να κυριαρχήσει και το πολυιδιοκτησιακό καθεστώς της Maccabi βρίσκεται για πρώτη φορά με την πλάτη στον τοίχο.
- Πηγές από την Λιθουανία λένε για αναθέρμανση του ενδιαφέροντος από πλευράς Ολυμπιακού για τον Francisco. Δύσκολη υπόθεση (αν και κάποιοι υποστηρίζουν για σοβαρή ερυθρόλευκη πρόταση) γιατί πολύ απλά οι Λιθουανοί έχουν ξεκινήσει εξαιρετικά και δεν φαίνεται να το συζητάνε – βέβαια money rules αλλά εμείς κρατάμε πολύ μικρό καλάθι.
- Ο Evan ταλαιπωρείται από κάποιο τραυματισμό εδώ και καιρό. Στα πλαίσια του “δεν ξέρω τίποτα μέχρι να μου δώσουν το non paper” το ζήτημα δεν φτάνει από αυτούς που πρέπει σε οθόνες και κείμενα. Αλλά εμείς ανησυχούμε…
- Ο Glynn Watson της ASVEL είναι στο pool όσων παρακολουθούμε, αλλά δεν νομίζουμε ότι είναι προτεραιότητα αυτή την στιγμή.
- Υπήρξε επίσης μια φημολογία από Ισπανία και για τον Jean Montero της Valencia αλλά με 26% στο 3π και το υψηλό Buy out που έχει θα είναι μάλλον κανένα ανδαλουσιανό καλαμπούρι.
- Δεν θα το έγραφα γιατί δεν θέλω να στερήσω από το αγαπημένο κοινό του RPG στο Discord τα σεντόνια ανταλλαγής απόψεων και τις συνεχόμενες επικλήσεις στα θεία αλλά… ο Malachai Flynn έχει προταθεί από τον ατζέντη του σε αρκετές ομάδες, ανάμεσα τους οι Efes και εμείς αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η ομάδα του πουλάει.
- Αυτοί που ονειρεύονται Σπανούλη το καλοκαίρι στον Ολυμπιακό είναι σίγουροι ότι ο Kill Bill θέλει να επιστρέψει τώρα; Μήπως η όλη ιστορία συντηρείται στα social από πράσινα μέσα με σκοπό να δημιουργούν έξτρα πίεση σε προπονητή και ομάδα; Όταν χρονικά αυτή την στιγμή δεν κερδίζει κανείς από τους δύο όλη αυτή την φημολογία τότε μάλλον κάτι άλλο υπάρχει από πίσω… τουλάχιστον έτσι λέει η πιάτσα.
Αυτά για σήμερα από το Board Room, περισσότερα την επόμενη εβδομάδα. Για θέματα ποίησης, τακτικής ανάλυσης και παθολογικής Ολυμπιακοφροσύνης μην ξεχάσετε να ακούσετε το τελευταίο Red PointCast όπου και έγινε highjacked από τους ιθύνοντες του Aperitif. Είναι βέβαιο ότι θα σας λύσουν όλες τις απορίες σχετικά με τα διάφορα της επικαιρότητας, τους ρόλους, τα line ups, το πόσο καλά τα λέει ο Σάσα, αν ο Dorsey είναι όντως πρόβλημα και τα όποια Missing pieces και με ευχαριστείτε αργότερα.
