By Eparatus
Υπάρχει μια έκφραση του Theodor Reik που έρχεται στο μυαλό ξαναβλέποντας τον τελικό της περασμένης Κυριακή:
”Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, αλλά συχνά κάνει ομοιοκαταληξία”.
Στο glass floor του τελικού της Euroleague το 2026 δεν συγκρούστηκαν απλώς δύο κορυφαίες μπασκετικές σχολές, αλλά δύο αντίρροπες δυνάμεις της διοργάνωσης. Από τη μία πλευρά, η Real Madrid με τα 11 τρόπαια και ίσως την πιο βαριά φανέλα του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Από την άλλη, ο Ολυμπιακός μας, με 3 τροπαια, αλλά κι έξι χαμένους τελικούς, ερχόμενος από 4 συμμετοχές σε Final 4, όπου νερό δεν ήπιε από την κούπα. Την δε τελευταία φορά σε τελικό, την ζημιά δεν μας την έκανε κανείς άλλος από την Real… Rhyming history indeed.
Επομένως, το ιστορικό βάρος της περίστασης έμοιαζε ήδη μετά τους δύο ημιτελικούς ως το κύριο σημείο πλοκής του τελικού που επρόκειτο να ακολουθήσει. Ανοιχτοί λογαριασμοί, ιστορική κόντρα, διαφορετικό μπάσκετ.
Με δεδομένο πόσο νέρντουλας και σπασίκλας είμαι, θέλησα να βρω ένα ιστορικό γεγονός που οριοθέτησε μία καινούργια ιστορική εποχή και να το συνδυάσω με αυτό που θα βλέπαμε στο ΟΑΚΑ.
Στον server μας στο discord αναφέρθηκα ήδη από την εβδομάδα πριν το Final 4 στη μάχη του Rocroi. Τα ιστορικά μυθιστορήματα του Arturo Pérez-Reverte για τον Capitan Alatriste μου είχαν εδώ και πολλά χρόνια κεντρίσει το ενδιαφέρον για εκείνη την ιστορική περίοδο και η εν λόγω σύγκρουση προσέφερε αρκετούς παραλληλισμούς για να προσπαθήσω να κάνω την παρακάτω σύνδεση.
Εξάλλου, στο φτωχό μου μυαλό, όπως τότε, έτσι και τώρα, το διακύβευμα στις εξέδρες και το glass floor δεν ήταν απλώς ένα τρόπαιο, αλλά το ίδιο το στέμμα της Ευρώπης, η μετάβαση από μια παλιά, κραταιά αυτοκρατορία σε μια νέα, υποσχόμενη ηγεμονία, με ερυθρόλευκο λάβαρο.
Η Παλαιά Φρουρά και η αντίσταση της Real
Η Real Madrid κατέβηκε στον τελικό με μεγάλες απουσίες στην θέση των σέντερ, χάνοντας και τον Garuba την Παρασκευή, ενώ είχε χάσει τον Tavares και τον Len. Η αντίσταση τους στον τελικό και η χρησιμοποίηση των σκληρών αμυντικών τακτικών κατά την διάρκεια του αγώνα αποτέλεσε το τέλειο μπασκετικό ανάλογο των θρυλικών Ισπανικών Tercios – των ακλόνητων ισπανικών τετραγώνων πεζικού, που για πάνω από έναν αιώνα κυριαρχούσαν στα πεδία των μαχών και θεωρούνταν πρακτικά ανίκητα.
Η ανθεκτικότητα της Real, όχι μόνο της επέτρεψε να μείνει στον αγώνα μέχρι το τέλος, αλλά παράλληλα απορρόφησε τον ενθουσιασμό και την δυναμική που έδινε το κατάμεστο, από οπαδούς του Ολυμπιακού, ΟΑΚΑ. Η ομάδα μας δεν κατάφερε ποτέ να πάρει μεγάλη διαφορά και το πείσμα της Real ήταν το πείσμα εκείνου που γνωρίζει ότι εκπροσωπεί μια αυτοκρατορία. Δεν έπαιζαν απλώς για το 2026, έπαιζαν για τη φήμη τους, για την άρνησή τους να δουν το στέμμα να γλιστρά ξανά από τα χέρια τους. Τα Tercios της Μαδρίτης μπορούσαν να δεχθούν χτυπήματα, αλλά η υπερηφάνειά τους (και τα απαλά σφυρίγματα των ρεφ) μετατρέψαν κάθε κατοχή σε μια μικρή μάχη χαρακωμάτων.
Ο Fournier ως Gassion – Η Ώριμη Ιδιοφυΐα του Ολυμπιακού
Αν η μάχη του Ροκρουά έμεινε στην ιστορία για το νεαρό της ηλικίας του Δούκα του Ενγκιέν, η πραγματική λύση στο πεδίο της μάχης δόθηκε από έναν άνθρωπο που οι σύγχρονοί του αποκαλούσαν «La Guerre – Ο Πόλεμος»: τον Ζαν ντε Γκασιόν (Jean de Gassion). Ο έμπειρος αυτός αξιωματικός του ιππικού, έχοντας θητεύσει υπό τις διαταγές του κορυφαίου τακτικιστή, βασιλιά Γουσταύου Αδόλφου της Σουηδίας, κουβαλούσε την τεχνογνωσία των πιο σύγχρονων, ευέλικτων και γρήγορων μεθόδων πολέμου. Στο Ροκρουά, ο Γκασιόν ήταν εκείνος που διάβασε τις αδυναμίες της ισπανικής παράταξης, εξαπέλυσε το ιππικό του την κατάλληλη στιγμή, πλεύρισε τα αήττητα τετράγωνα των Tercios και έδωσε τη χαριστική βολή.
Αυτό ακριβώς το πνεύμα του Γκασιόν ενσάρκωσε ο Fournier στον τελικό. Η ελληνική ομάδα δεν στηρίχθηκε σε έναν άγουρο, ενθουσιώδη ηρωισμό, ούτε έχασε την προσήλωση της στον στόχο παρά την σθεναρή αντίσταση της ομάδας του Scariolo. Επέδειξε υπομονή, έκανε τακτικές προσαρμογές, με Peters και Jones να μπαίνουν στο 4ο δεκάλεπτο, και βασίστηκε στην ηγετική φυσιογνωμία ενός τύπου που μισεί την ήττα και αγαπά τον Ολυμπιακό.
Απέναντι στη γερασμένη αλλά έμπειρη φρουρά της Μαδρίτης, ο Ολυμπιακός εφάρμοσε ένα μπάσκετ συνεχόμενης έντασης και τακτικής προσαρμογής. Ο ασταμάτητος Lyles του πρώτου ημιχρόνου σίγησε, οι αποστάσεις στο παρκέ έφτιαξαν, τα όποια διαστήματα με προβάδισμα της Real έσβησαν γρήγορα. Κάθε pick-and-roll, κάθε αλλαγή στην άμυνα και κάθε δύσκολο σούτ ήταν το αντίστοιχο των κυκλωτικών ελιγμών του γαλλικού ιππικού. Διαβάζοντας κάθε mismatch στο παρκέ, ο Ολυμπιακός χτύπησε τη Real εκεί που πονούσε: στην ταχύτητα των αντιδράσεων και στην κούραση των δικών της Tercios. Χαρακτηριστικό το σουτ του Sasha για το 73-71 την στιγμή που ο Guil της Realπείθει τον Scariolo να παίξει ζώνη, ή το turnaround jumper του Peters κόντρα στον Feliz στο 80-77.
Glass Floor OAKA και η λάσπη του Rocroi
Το αποκορύφωμα του αγώνα ήταν η πιστή αναπαράσταση της τελευταίας πράξης του 1643. Στο Ροκρουά, το ισπανικό πεζικό, περικυκλωμένο από το γαλλικό πυροβολικό, αποκομμένο από κάθε βοήθεια και με τον διοικητή του, τον γηραιό Στρατάρχη Φοντέν, νεκρό, αρνήθηκε τρεις φορές τις προτάσεις των Γάλλων να παραδοθεί. Όταν οι Γάλλοι αξιωματικοί τους ρώτησαν αν τελικά υποχωρούν, η απάντηση που έλαβαν έμεινε στην ιστορία: «Ζητάτε παράδοση από ένα ισπανικό σύνταγμα;»
Στο τέλος, μια παρεξηγημένη αντίδραση των Ισπανών, ενώ ο Ενγκιέν πλησίασε τον σχηματισμό τους για να δεχτει την παράδοση τους, οδήγησε σε μια ακόμη τελειωτική επίθεση από τους Γάλλους, αφήνοντας την λάσπη του Ροκρουά κατακόκκινη από το αίμα των tercios.
Στο ΟΑΚΑ η Real Madrid έπεσε με τον ίδιο πεισμώδη και επίμονο τρόπο. Οι χαμένες βολές που έγιναν επιθετικά rebs, το σουτ απελπισίας του Feliz και τα φάουλ, ακόμα και στο 90-85, επιβεβαίωσαν τον τίτλο της ανθεκτικής και απέθαντης κατσαρίδας, με την βοήθεια των πορτοκαλί σε καίρια σημεία. Σε κάθε περίπτωση, η Real πήρε όλα όσα της δόθηκαν και πάλεψε μέχρι το τελευταίο play. Η πτώση της Real δεν ήταν εξευτελισμός ή ίσως η εύκολη επικράτηση που περιμέναμε πριν τον αγώνα βάσει απουσιών, αλλά ήταν ένας σκληρός και δύσκολος επίλογος, μια παράδοση των σκήπτρων που έγινε με το κεφάλι ψηλά, επιβεβαιώνοντας ότι για να γραφτεί μια χρυσή σελίδα ιστορίας απαιτείται ένας αντίπαλος αντάξιος του μεγέθους της.
Η Αυγή του “Μεγάλου Αιώνα” και η Pax Olympica
Η μάχη του Ροκρουά ήταν η ιδρυτική πράξη αυτού που οι ιστορικοί ονομάζουν «Μεγάλο Αιώνα» (Grand Siècle) της Γαλλίας. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η Γαλλία δεν κυριάρχησε απλώς στα πεδία των μαχών, αλλά επέβαλε την απόλυτη ηγεμονία της σε όλη την Ευρώπη, ειδικά μετά την συνθήκη των Πυρηναίων το 1652.
Θέλω να πιστεύω πως όπως το Ροκρουά άνοιξε την πόρτα για τη γαλλική υπεροχή έτσι και η νίκη του Ολυμπιακού το 2026 αποτελεί την αφετηρία μιας νέας μπασκετικής εποχής.
Στα χρόνια που θα ακολουθήσουν, ο Ολυμπιακός είναι έτοιμος να μπει σε δικό του γήπεδο για πρώτη φορά, με μεγάλες επενδύσεις και προοπτική ανάπτυξης. Η ομάδα έχει αποκτήσει ταυτότητα και μπασκετικές σταθερές, έχει κορμό, σεβασμό και εμπειρία, μαζί με ταλέντο. Ο τρόπος παιχνιδιού μας γίνεται αντικείμενο συζήτησης και αντιγραφής από τους προπονητές ανα την Ευρώπη, ενώ το rosterμας φέτος με το βάθος του και την πολυμορφία του έδειξε τον δρόμο για τις διοργανωσεις των επόμενων ετών.
Δεν υπάρχει συμβόλαιο με την επιτυχία, αλλά αν υπήρχε μια ιδανική στιγμή για να χτιστεί μια δυναστεία από τον μεγαλύτερο σύλλογο της χώρας, είναι αυτή. Με το βάρος να έχει φύγει από τους ώμους, ίσως ήρθε η ώρα να το καταφέρουμε.
