Υπάρχει μια παράξενη ιδιότητα της πληροφορίας στη σύγχρονη αθλητική ενημέρωση: όσο περισσότερο αναπαράγεται, τόσο περισσότερο μοιάζει αληθινή. Όχι επειδή αποκτά νέα τεκμήρια, αλλά επειδή αποκτά μεγαλύτερη ένταση. Και κάπου εκεί, πολύ συχνά, το σενάριο αρχίζει να φοράει τα ρούχα της είδησης.
Η υπόθεση του ελληνικού διαβατηρίου του Nikola Milutinov είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Ο Σέρβος σέντερ του Ολυμπιακού ρωτήθηκε από το Novasports για όσα έχουν γραφτεί τις τελευταίες ημέρες και η απάντησή του ήταν απολύτως ξεκάθαρη: «Δεν μίλησα με κανέναν. Το έμαθα από τα δημοσιεύματα.»
Η δήλωση αυτή δεν λύνει οριστικά το ζήτημα. Ούτε αποδεικνύει ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν μπορεί ποτέ να εξεταστεί στο μέλλον. Αποκαθιστά όμως κάτι πολύ σημαντικότερο: τα πραγματικά δεδομένα της σημερινής στιγμής.
Γιατί η δημοσιογραφία δεν έχει ως αποστολή να επιβεβαιώνει τις προσδοκίες μας· έχει ως αποστολή να ξεχωρίζει τι γνωρίζουμε από τι υποθέτουμε.
Στον αθλητικό χώρο, ιδιαίτερα στις περιόδους πριν από την έναρξη της σεζόν, η ανάγκη για διαρκές νέο δημιουργεί συχνά έναν μηχανισμό αναπαραγωγής. Μία πληροφορία δημοσιεύεται, δεύτερα και τρίτα μέσα την αναδημοσιεύουν, οι τίτλοι γίνονται σταδιακά πιο βέβαιοι και ο αναγνώστης καταλήγει να πιστεύει ότι «αφού το γράφουν όλοι, θα ισχύει».
Μόνο που δέκα αναπαραγωγές δεν ισοδυναμούν με δέκα επιβεβαιώσεις.
Η περίπτωση του Milutinov αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή αφορά έναν αθλητή που έχει συνδεθεί βαθιά με τον Ολυμπιακό. Έχει περάσει χρόνια στον σύλλογο, γνωρίζει την ελληνική πραγματικότητα και αποτελεί ένα από τα πιο αγαπητά πρόσωπα της τελευταίας δεκαετίας. Είναι εύκολο, λοιπόν, ένα τέτοιο σενάριο να μοιάζει λογικό. Η συναισθηματική του πιθανότητα όμως δεν αποτελεί απόδειξη της πραγματικής του ύπαρξης.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία.
Ο φίλαθλος δικαιούται να συζητά τι θα σήμαινε αγωνιστικά ένα ελληνικό διαβατήριο, να αναλύει το roster, τους κανονισμούς και τις επιλογές του Ολυμπιακού. Η δημοσιογραφία όμως οφείλει να διαχωρίζει το «θα μπορούσε» από το «συμβαίνει».
Ο ίδιος ο Milutinov δεν είπε ότι υπάρχει διαδικασία. Δεν είπε ότι έγιναν επαφές. Δεν είπε ότι του κατατέθηκε πρόταση. Είπε ακριβώς το αντίθετο: ότι δεν έχει μιλήσει με κανέναν και ότι πληροφορήθηκε το θέμα όπως όλοι οι υπόλοιποι, διαβάζοντας τα δημοσιεύματα.
Αυτό είναι το μοναδικό επιβεβαιωμένο γεγονός.
Όλα τα υπόλοιπα ανήκουν ακόμη στην περιοχή της εικασίας. Και η αξιοπιστία ενός μέσου δεν κρίνεται όταν μεταδίδει τις εύκολες ειδήσεις· κρίνεται όταν έχει την πειθαρχία να μην παρουσιάζει τις πιθανότητες ως πραγματικότητα.
Σε μια εποχή όπου η ταχύτητα ανταμείβεται περισσότερο από την ακρίβεια, ίσως αξίζει να θυμόμαστε μια απλή αρχή:
Η επανάληψη κάνει μια πληροφορία πιο θορυβώδη. Δεν την κάνει πιο αληθινή.
