Όταν μια ομάδα δέχεται εύκολα καλάθια, η πρώτη αντίδραση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «δεν παίζει άμυνα». Είναι μια εύκολη διαπίστωση, αλλά πολλές φορές δεν λέει και πολλά. Γιατί η άμυνα μιας ομάδας δεν είναι απλώς το άθροισμα της ατομικής αμυντικής ικανότητας πέντε παικτών. Είναι και ο τρόπος με τον οποίο αυτοί οι πέντε ταιριάζουν μεταξύ τους, οι ρόλοι που καλύπτουν και οι ευθύνες που δημιουργούνται από τη σύνθεση του lineup.
Στον φετινό Ολυμπιακό, τα πρώτα δεδομένα δημιουργούν ακριβώς αυτή την υποψία. Ίσως το βασικό αμυντικό ζήτημα να μην είναι ότι η ομάδα στερείται ποιότητας, αλλά ότι ακόμη δεν έχει βρει με συνέπεια τις σωστές συνθέσεις. Το παιχνίδι με τη Virtus δίνει ένα πρώτο, μικρό αλλά ενδιαφέρον παράδειγμα.
Το καλύτερο sustainable σχήμα του Ολυμπιακού ήταν το Montero – Dorsey – Fournier – Ndiaye – Dunston, με +6 σε 6:48. Αντίθετα, το
Miller-McIntyre – Dorsey – Ward – Vezenkov – Hall έγραψε -5 σε 9:44. Το εύκολο θα ήταν να σταματήσουμε εκεί και να πούμε ότι το πρώτο lineup ήταν «καλό» και το δεύτερο «κακό». Το πιο χρήσιμο, όμως, είναι να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε γιατί.
Εδώ αρχίζουν να αποκτούν πραγματική αξία τα RPG Player Archetypes.
Ο Bryant Dunston ανήκει στο D1, δηλαδή στον ρόλο του Screen-Roll Interior Anchor. Ο Mbaye Ndiaye έχει επίσης εμφανιστεί στο ίδιο βασικό αμυντικό archetype. Αυτό σημαίνει ότι στο θετικό lineup ο Ολυμπιακός είχε δύο παίκτες με έντονη εσωτερική αμυντική λειτουργία. Δεν σημαίνει ότι έκαναν την ίδια δουλειά. Αντίθετα, το ενδιαφέρον είναι ότι ο ένας μπορούσε να απελευθερώσει τον άλλον.
Με τον Dunston να αναλαμβάνει περισσότερο το φυσικό βάρος στο «5», τις επαφές, τη βασική προστασία της ρακέτας και την πρώτη ευθύνη απέναντι στο roll, ο Ndiaye μπορούσε να λειτουργεί πιο ελεύθερα. Να βγαίνει σε βοήθειες, να καλύπτει χώρο, να χρησιμοποιεί το μήκος του και να δίνει μια δεύτερη γραμμή άμυνας. Έτσι το σχήμα δεν είχε απλώς «δύο ψηλούς». Είχε δύο επίπεδα προστασίας.
Αυτό είναι σημαντικό γιατί η άμυνα πολλές φορές καταρρέει όχι στην τελευταία φάση, αλλά στην πρώτη. Αν ο ball handler περάσει εύκολα την πρώτη γραμμή, αν το pick-and-roll δημιουργήσει αμέσως πλεονέκτημα και αν ο center αναγκαστεί να διορθώσει δύο προβλήματα ταυτόχρονα, τότε η τελική εικόνα μπορεί να είναι παραπλανητική. Βλέπουμε τον ψηλό να βρίσκεται πίσω από τη φάση και λέμε ότι «δεν προστάτεψε το καλάθι», ενώ στην πραγματικότητα η κατοχή είχε χαθεί αρκετά νωρίτερα.
Κάπου εδώ γίνεται πιο ενδιαφέρον και το αρνητικό lineup με Hall, Vezenkov, Ward, Dorsey και Miller-McIntyre.
Ο Hall ανήκει επίσης στο D1. Ο Vezenkov έχει ταξινομηθεί ως D4, δηλαδή Rebounding Multi-Action Cover, ενώ ο Miller-McIntyre είχε εμφανιστεί ως D4 Hybrid σε προηγούμενο sample. Με απλά λόγια, πρόκειται για παίκτες που μπορούν να καλύψουν δεύτερες ενέργειες, να βοηθήσουν, να μαζέψουν το ριμπάουντ και να λειτουργήσουν μέσα σε μια ομαδική αμυντική δομή.
Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει πριν από όλα αυτά.
Ποιος κρατά τον πρώτο αντίπαλο χειριστή μπροστά του; Ποιος καθυστερεί την πρώτη διείσδυση; Ποιος αναγκάζει το pick-and-roll να ξεκινήσει από δυσμενέστερη θέση; Αν αυτές οι λειτουργίες δεν εκτελούνται αρκετά καλά, τότε ακόμη και ένας καλός interior anchor μπορεί να φαίνεται εκτεθειμένος.
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον πράγμα που μας λέει η σύγκριση των δύο lineups. Δεν μας λέει ότι ο Dunston είναι καλύτερος αμυντικός από τον Hall. Δεν μας λέει ότι ο Hall είναι το πρόβλημα. Μας λέει ότι ο ίδιος αμυντικός ρόλος μπορεί να λειτουργεί τελείως διαφορετικά μέσα σε διαφορετική πεντάδα.
Και εδώ βρίσκεται η πραγματική χρησιμότητα των Player Archetypes.
Δεν αρκεί να ξέρεις ότι ένας παίκτης είναι καλός στο point-of-attack, ότι ένας άλλος είναι interior anchor και ένας τρίτος βοηθά στο rebounding και στις δεύτερες καλύψεις. Το κρίσιμο είναι αν αυτές οι λειτουργίες συνυπάρχουν ταυτόχρονα και αν καλύπτουν η μία τα κενά της άλλης.
Μια καλή άμυνα χρειάζεται ισορροπία. Χρειάζεται κάποιον να ελέγχει την πρώτη επίθεση πάνω στην μπάλα, κάποιον να προστατεύει το εσωτερικό, κάποιον να παρακολουθεί σωστά τις off-ball κινήσεις και κάποιον να τελειώνει την κατοχή με ριμπάουντ και κάλυψη στη δεύτερη ενέργεια. Δεν χρειάζεται απαραίτητα έναν παίκτη για κάθε κατηγορία. Χρειάζεται όμως οι λειτουργίες να υπάρχουν.
Γι’ αυτό και ίσως η σωστή ερώτηση για τον Ολυμπιακό να μην είναι αν έχει «καλή» ή «κακή» άμυνα συνολικά. Ίσως η πιο σωστή ερώτηση είναι αν έχει βρει ποιοι αμυντικοί ρόλοι πρέπει να συνυπάρχουν.
Τα πρώτα στοιχεία από τη Virtus δείχνουν ότι η απάντηση μπορεί να βρίσκεται περισσότερο στη σύνθεση των lineups παρά στην ατομική ποιότητα των παικτών.
Αν αυτή η εικόνα επιβεβαιωθεί όσο μεγαλώνει το δείγμα, τότε το αμυντικό πρόβλημα του Ολυμπιακού δεν θα είναι τόσο θέμα roster.
Θα είναι θέμα αρχιτεκτονικής.
Και αυτό αλλάζει εντελώς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαβάσουμε τη συνέχεια της σεζόν.
