Στην άμυνα υπάρχει πάντα ο πειρασμός να κοιτάμε το τελευταίο λάθος. Τον ψηλό που δεν πρόλαβε να κλείσει τη ρακέτα, τον παίκτη που άφησε το σουτ στη γωνία, εκείνον που άργησε στη βοήθεια. Είναι το πιο ορατό κομμάτι της φάσης και γι’ αυτό συνήθως πάνω του πέφτει και η ευθύνη.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλές κατοχές έχουν ουσιαστικά χαθεί πολύ νωρίτερα.
Στον Ολυμπιακό των πρώτων αγώνων αρχίζει να εμφανίζεται μια
ενδιαφέρουσα υπόθεση: μήπως το αμυντικό πρόβλημα δεν ξεκινά τόσο από την προστασία της ρακέτας, όσο από την αδυναμία να ελεγχθεί η πρώτη επίθεση πάνω στην μπάλα; Δηλαδή από το point-of-attack defense.
Η παρατήρηση αυτή δεν έρχεται από το πουθενά. Τις προηγούμενες ημέρες, όταν βάλαμε δίπλα στα lineup data τα RPG Player Archetypes, είδαμε ότι ορισμένα θετικά και αρνητικά σχήματα είχαν πολύ διαφορετική κατανομή αμυντικών ρόλων. Το ενδιαφέρον δεν ήταν απλώς ποιοι παίκτες ήταν στο παρκέ, αλλά ποια αμυντική λειτουργία κάλυπτε ο καθένας.
Το RPG model ξεχωρίζει, μεταξύ άλλων, τον D1 — Screen-Roll Interior Anchor, τον D2 — Off-Ball Perimeter Tracker, τον D3 — Drive-Handoff Point-of-Attack Defender και τον D4 — Rebounding Multi-Action Cover. Η λογική είναι απλή: μια πεντάδα δεν αρκεί να έχει «καλούς αμυντικούς». Πρέπει να έχει τις σωστές λειτουργίες ταυτόχρονα στο παρκέ.
Κάπου εδώ αρχίζει να γίνεται ενδιαφέρον το point-of-attack.
Αν ο πρώτος αμυντικός δεν μπορεί να κρατήσει τον χειριστή μπροστά του, αν το screen δημιουργεί αμέσως καθαρό πλεονέκτημα ή αν ο guard βγαίνει από την πρώτη δράση ήδη ένα βήμα πίσω, τότε όλη η υπόλοιπη άμυνα μπαίνει σε κατάσταση διόρθωσης. Ο center πρέπει να ανέβει περισσότερο. Ο weak-side αμυντικός βυθίζεται. Κάποιος τρίτος πρέπει να καλύψει τη γωνία. Και ξαφνικά μια μικρή ήττα στην κορυφή μετατρέπεται σε αλυσιδωτό πρόβλημα.
Αυτό είναι το σημείο που έχει σημασία.
Γιατί τότε βλέπουμε τον Hall ή οποιονδήποτε άλλο ψηλό να βρίσκεται ανάμεσα σε δύο αποφάσεις και θεωρούμε ότι «δεν προστάτεψε καλά τη ρακέτα». Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να προσπαθεί να διορθώσει μια κατάσταση που έχει ήδη δημιουργηθεί πιο ψηλά στο γήπεδο.
Το ίδιο ισχύει και για τις υπερβολικές βοήθειες. Όταν η πρώτη γραμμή κρατάει, η άμυνα μπορεί να μείνει πιο συμπαγής. Όταν δεν κρατάει, όλοι αρχίζουν να συγκλίνουν προς τη μπάλα. Και τότε έρχεται αυτό που βλέπουμε συχνά: βύθισμα στη ρακέτα, extra pass και ελεύθερο τρίποντο.
Εκεί ακριβώς συναντιέται η σημερινή εικόνα της κοινότητας με την προηγούμενη thesis των defensive archetypes.
Η παρατήρηση ότι «δεν έχουμε κάποιον να σπάει το screen και μετά ξεκινάμε τις άσκοπες βοήθειες» είναι μπασκετικά πολύ συγκεκριμένη. Δεν είναι απλώς γκρίνια για την άμυνα. Περιγράφει έναν πιθανό μηχανισμό.
Και αυτός ο μηχανισμός ταιριάζει με όσα είχαμε ήδη δει στα lineups.
Στο θετικό σχήμα με Dunston και Ndiaye, ο Ολυμπιακός είχε δύο επίπεδα εσωτερικής προστασίας. Αν η πρώτη γραμμή δεχόταν πίεση, υπήρχε μεγαλύτερη ασφάλεια πίσω. Στο αρνητικό σχήμα με Hall, Vezenkov και Miller-McIntyre, το ερώτημα ήταν διαφορετικό: υπήρχε αρκετή κάλυψη και μέγεθος, αλλά υπήρχε αρκετό καθαρό point-of-attack containment;
Αυτή είναι η ουσία.
Δεν σημαίνει ότι ο Ολυμπιακός «δεν έχει point-of-attack defenders». Ούτε ότι κάθε κακή αμυντική κατοχή εξηγείται από αυτό. Θα ήταν υπερβολή.
Σημαίνει όμως ότι ίσως δεν υπάρχουν πάντα αρκετές point-of-attack λειτουργίες μέσα στα ίδια lineups.
Και αυτή είναι τελείως διαφορετική συζήτηση.
Γιατί ένας παίκτης μπορεί ατομικά να είναι καλός αμυντικός, αλλά να μην είναι εκείνος που θα αναλάβει τον πρώτο χειριστή. Ένας άλλος μπορεί να είναι εξαιρετικός στο rebounding και στις δεύτερες καλύψεις, αλλά να μην μπορεί να πιέσει την πρώτη δράση. Ένας τρίτος μπορεί να διαβάζει σωστά off-ball καταστάσεις, αλλά να χρειάζεται δίπλα του κάποιον που θα κρατήσει την μπάλα έξω από το κέντρο.
Αν το lineup δεν έχει αυτή την ισορροπία, το πρόβλημα δεν φαίνεται μόνο εκεί που γεννιέται. Μεταφέρεται σε όλη την άμυνα.
Και ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο για τον Ολυμπιακό αυτή τη στιγμή.
Η ομάδα μπορεί να έχει rim protection. Μπορεί να έχει μήκος. Μπορεί να έχει rebounders. Μπορεί να έχει παίκτες που καταλαβαίνουν σωστά τις βοήθειες.
Αν όμως η πρώτη επίθεση πάνω στην μπάλα περνάει πολύ εύκολα, όλα τα υπόλοιπα δουλεύουν υπό πίεση.
Γι’ αυτό και το επόμενο διάστημα αξίζει να παρακολουθήσουμε όχι μόνο πόσους πόντους δέχεται ο Ολυμπιακός, αλλά και πώς ξεκινούν οι κακές του κατοχές. Πόσο συχνά ο αντίπαλος κερδίζει το πρώτο screen; Πόσο συχνά φτάνει στο paint πριν χρειαστεί δεύτερη δράση; Πόσες φορές η άμυνα αναγκάζεται να βυθιστεί επειδή κάποιος έχει ήδη χάσει την πρώτη επαφή;
Αν αυτά τα στοιχεία αρχίσουν να επαναλαμβάνονται, τότε η προηγούμενη thesis μας θα αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος.
Ίσως δηλαδή το πρόβλημα να μην είναι ότι ο Ολυμπιακός δεν έχει άμυνα.
Ίσως να είναι ότι σε ορισμένα lineups η άμυνα ξεκινάει ένα βήμα αργότερα απ’ όσο πρέπει.
Και όταν συμβαίνει αυτό, όλοι οι υπόλοιποι φαίνονται χειρότεροι απ’ όσο πραγματικά είναι.
