Όλοι θέλουν καθαρή διαιτησία. Αρκεί να μην την ελέγχει ο άλλος.
Ο Βαγγέλης Λιόλιος μίλησε για ένα σύστημα δεκαετιών «ελέγχου και εξαρτήσεων» που υποστηρίζει ότι έκοψε. Και μέσα σε λίγες ώρες συνέβη το απολύτως ελληνικό: άλλοι άκουσαν έναν άνθρωπο που καθάρισε το μπάσκετ και άλλοι τον άνθρωπο που θέλει να το ελέγξει. Ίσως το πραγματικό πρόβλημα να βρίσκεται ακριβώς εκεί.
Το ελληνικό μπάσκετ δεν χρειάζεται δικό μας σύστημα. Χρειάζεται να μη χρειάζεται κανένα σύστημα.
Υπάρχουν στιγμές που για να καταλάβεις μια σημερινή κουβέντα πρέπει να θυμηθείς από πού ξεκίνησες.
Και εμείς στον Ολυμπιακό θυμόμαστε.
Θυμόμαστε μια εποχή στην οποία η ΕΟΚ του Γιώργου Βασιλακόπουλου δεν αντιμετωπιζόταν από τον Ολυμπιακό ως ένας ουδέτερος θεσμός με τον οποίο απλώς διαφωνούσε. Για την ολυμπιακή πλευρά είχε γίνει σύμβολο ενός συστήματος εξουσίας απέναντι στο οποίο η εμπιστοσύνη είχε καταρρεύσει.
Η απέναντι πλευρά είχε —και εξακολουθεί να έχει— διαφορετική ανάγνωση. Ακριβώς αυτή η σύγκρουση αφηγήσεων ήταν μέρος του προβλήματος.
Το «Μέχρι Τέλους» δεν προέκυψε επειδή ένα πρωί οι Αγγελόπουλοι αποφάσισαν ότι η Α2 θα ήταν μια ευχάριστη αλλαγή παραστάσεων.
Ο Ολυμπιακός έφτασε στο σημείο να εγκαταλείψει το ελληνικό πρωτάθλημα μέσα σε μια συνολική κρίση εμπιστοσύνης προς τη διαιτησία και την τότε διοίκηση της ΕΟΚ. Το κόστος εκείνης της επιλογής το πλήρωσε ο ίδιος. Και η επιστροφή του, μαζί με τις επιτυχίες που ακολούθησαν εντός των τειχών, άλλαξε ξανά τους συσχετισμούς.
Ύστερα ήρθε ο Βαγγέλης Λιόλιος.
Και ήρθε ως αλλαγή.
Δεν εμφανίστηκε ως συνέχεια του παλιού συστήματος. Εμφανίστηκε ως η υπόσχεση ότι το ελληνικό μπάσκετ μπορούσε να λειτουργήσει διαφορετικά: νέο μοντέλο διοίκησης, νέες ισορροπίες, περισσότερη θεσμικότητα, λιγότερες εξαρτήσεις.
Τα «καθαρά χέρια», για να το πούμε όπως το ένιωσε ένα σημαντικό κομμάτι του κόσμου.
Πέντε χρόνια αργότερα, ο ίδιος έκανε τον απολογισμό του και χρησιμοποίησε πολύ βαριές λέξεις: μίλησε για ένα σύστημα σαράντα ετών «ελέγχου και εξαρτήσεων» που υποστηρίζει ότι έκοψε και είπε ότι δεν θα φύγει αν δεν «καθαρίσει» πλήρως το μπάσκετ.
Και τότε έγινε το προβλέψιμο.
Φορέσαμε τα γυαλιά μας.
Κόκκινα.
Πράσινα.
Ό,τι είπε πέρασε πρώτα από το χρώμα και μετά από το μυαλό.
Δεν είμαστε αθώοι σε αυτό. Ούτε εμείς.
Αλλά κάπου εδώ υπάρχει μια πολύ πιο ενδιαφέρουσα ερώτηση από το αν «είμαστε με τον Λιόλιο».
Τι ακριβώς θέλουμε από τη διαιτησία;
Θέλουμε να μην ελέγχεται;
Ή θέλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι δεν την ελέγχει ο άλλος;
Γιατί αυτά είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα.
Και εδώ η πρόσφατη κίνηση του ίδιου του Λιόλιου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η ΕΟΚ επανέφερε στις ΚΑΕ την πρόταση να περάσουν οι ορισμοί των διαιτητών της GBL στις ίδιες τις ομάδες μέσω της λίγκας, εφόσον συμφωνήσουν οι συμμετέχοντες.
Σκεφτείτε το λίγο.
Ο άνθρωπος που κατηγορείται από κάποιους ότι θέλει να ελέγξει τη διαιτησία λέει στις ομάδες, περίπου: πάρτε τους ορισμούς εσείς.
Και πάλι δεν λύνεται η καχυποψία.
Αυτό από μόνο του λέει πολλά για την αρρώστια.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο ο μηχανισμός. Είναι ότι έχουμε μάθει να αντιλαμβανόμαστε τη διαιτησία ως κομμάτι του συσχετισμού δύναμης.
Και εδώ πρέπει να είμαστε καθαροί και με τους εαυτούς μας.
Οι επιτυχίες του Ολυμπιακού στην Ελλάδα μετά την επιστροφή του δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη ότι «τώρα όλα είναι καθαρά», όπως ακριβώς οι επιτυχίες οποιασδήποτε ομάδας δεν αρκούν για να πιστοποιήσουν την ποιότητα των θεσμών.
Τα αποτελέσματα δεν πιστοποιούν τους θεσμούς.
Οι διαδικασίες το κάνουν.
Ο Ολυμπιακός δεν χρειάζεται «δική του» διαιτησία για να διορθώσει όσα θεωρεί ότι υπέστη.
Ο Παναθηναϊκός δεν χρειάζεται «δική του» διαιτησία για να αισθάνεται ότι προστατεύεται.
Και ο Λιόλιος δεν χρειάζεται να γίνει ο νέος πανίσχυρος άνθρωπος του ελληνικού μπάσκετ για να αποδείξει ότι τελείωσε η προηγούμενη εποχή.
Αν η απάντηση σε ένα σύστημα ελέγχου είναι ένα καινούργιο σύστημα ελέγχου με διαφορετικό ιδιοκτήτη, τότε δεν κάναμε επανάσταση.
Αλλάξαμε διαχειριστή.
Η πραγματική επιτυχία θα έρθει όταν κανείς δεν θα ενδιαφέρεται ιδιαίτερα ποιος είναι πρόεδρος της ΕΟΚ για να αισθανθεί ασφαλής για τον επόμενο ορισμό.
Τότε θα έχουμε καθαρίσει πραγματικά.
Όχι όταν η διαιτησία γίνει δική μας.
Όταν πάψει να είναι κανενός.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής διαιτησίας είναι ότι όλοι θέλουν την ανεξαρτησία της — με τους δικούς τους όρους
Αυτό είναι ίσως το πιο κουραστικό κομμάτι της ελληνικής μπασκετικής ζωής.
Όταν ο διαιτητής αδικεί εμάς, υπάρχει σύστημα.
Όταν αδικεί τον απέναντι, έκανε ανθρώπινο λάθος.
Όταν αλλάζει η εξουσία, αλλάζουν συχνά και οι άνθρωποι που ανακαλύπτουν ξαφνικά πόσο σημαντική είναι η ανεξαρτησία.
Δεν θέλω διαιτησία που να εμπιστεύεται ο Ολυμπιακός.
Ούτε διαιτησία που να εμπιστεύεται ο Παναθηναϊκός.
Θέλω μια διαιτησία που να μπορεί να λειτουργήσει ακόμη κι όταν κανείς από τους δύο δεν παίρνει αυτό που θέλει.
Αυτό θα ήταν πραγματική ανεξαρτησία.
Αυτά κρατήσαμε σήμερα
Ο Λιόλιος έβαλε μόνος του τη μεγάλη λέξη στο τραπέζι
Ο Βαγγέλης Λιόλιος συμπλήρωσε πέντε χρόνια στην προεδρία της ΕΟΚ και στην απολογιστική συνέντευξή του υποστήριξε ότι έκοψε ένα σύστημα σαράντα ετών «ελέγχου και εξαρτήσεων», δηλώνοντας παράλληλα ότι δεν πρόκειται να φύγει πριν «καθαρίσει» εντελώς το ελληνικό μπάσκετ.
Με τόσο βαριές λέξεις, η συζήτηση δεν μπορούσε να παραμείνει ένας απλός διοικητικός απολογισμός.
Και δεν παρέμεινε.
Οι ομάδες είχαν ήδη πάρει την μπάλα στα χέρια τους
Η ΕΟΚ είχε ήδη επαναφέρει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πρόταση: οι ορισμοί των διαιτητών της GBL να περάσουν στις ίδιες τις ομάδες μέσω της λίγκας.
Αν θέλουμε σοβαρή συζήτηση για τη διαιτησία, αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο υλικό από δέκα ώρες ανταλλαγής ανακοινώσεων.
Και κάπου μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και αγώνας
Ο Ολυμπιακός βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για το πρώτο επίσημο παιχνίδι της σεζόν.
Σε δύο ημέρες υπάρχει Fenerbahce.
Θα το θυμηθούμε.
Υπόσχομαι.
Το ίδιο μικρόφωνο. Εντελώς διαφορετικές αλήθειες.
Η συνέντευξη του Βαγγέλη Λιόλιου ήταν σχεδόν σχεδιασμένη για την εποχή του headline.
«Σύστημα 40 ετών».
«Έλεγχος».
«Εξαρτήσεις».
«Δεν φεύγω».
«Καθαρίσει το μπάσκετ».
Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη δημοσιογραφική φαντασία για να καταλάβεις ποια κομμάτια ταξιδεύουν γρηγορότερα.
Και από εκεί αρχίζει η δεύτερη ζωή κάθε δήλωσης: η οπαδική της μετάφραση.
Η ίδια πρόταση μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να γίνει απόδειξη κάθαρσης για τον έναν και ομολογία ελέγχου για τον άλλον.
Αυτό ακριβώς απασχολεί σήμερα και την κοινότητα.
Όχι απλώς «τι είπε ο Λιόλιος».
Τι σημαίνουν όσα είπε μέσα στην ιστορία που κουβαλά το ελληνικό μπάσκετ.
Η προηγούμενη εποχή της ΕΟΚ έχει μείνει στην ολυμπιακή μνήμη ως εποχή βαθιάς θεσμικής δυσπιστίας, η οποία τελικά οδήγησε στο «Μέχρι Τέλους» και στην αποχώρηση του Ολυμπιακού από την κορυφαία κατηγορία.
Ο Λιόλιος ήρθε ως η αλλαγή.
Και τώρα, πέντε χρόνια μετά, η ίδια η προσπάθεια αλλαγής κρίνεται ξανά μέσα από τα χρώματα.
Η συζήτηση της κοινότητας καταλήγει έτσι σε κάτι πολύ πιο σκληρό από το «Λιόλιος ναι ή όχι»:
όλοι δηλώνουν ότι θέλουν ανεξάρτητη διαιτησία, αλλά ελάχιστοι μοιάζουν πραγματικά άνετοι με μια διαιτησία που δεν μπορούν να επηρεάσουν.
Και πίσω από όλα υπάρχει ακόμη ένα πιο απαισιόδοξο συμπέρασμα:
το «καλό του μπάσκετ» χρησιμοποιείται συχνά σαν σημαία.
Πολύ λιγότερο συχνά σαν πραγματικό κριτήριο.
Τα media χρειάζονται πρόσωπα.
Λιόλιος. Βασιλακόπουλος. Αγγελόπουλοι. Γιαννακόπουλος.
Η ουσία χρειάζεται διαδικασίες.
Και ίσως εκεί βρίσκεται όλο το χάσμα.
Εμείς εξακολουθούμε να συζητάμε ποιον άνθρωπο εμπιστευόμαστε.
Ενώ θα έπρεπε να κατασκευάζουμε ένα σύστημα που να λειτουργεί ακόμη κι όταν δεν εμπιστευόμαστε κανέναν.
Η επαναστατική ελληνική ιδέα: ας διαλέξουν οι ομάδες τους διαιτητές
Η πρόταση της ΕΟΚ προβλέπει οι ομάδες της GBL να μπορούν να συμφωνούν για τους διαιτητές των μεταξύ τους αγώνων από το διαθέσιμο σώμα της ΚΕΔ.
Φανταστείτε τώρα Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό να κάθονται πριν από τελικό και να συμφωνούν ήρεμα ποιοι διαιτητές τούς κάνουν.
Τελικά ίσως το AI να είναι πράγματι ευκολότερο πρόβλημα.
Ευτυχώς υπάρχει και μπάσκετ
Και εδώ είναι το σημείο στο οποίο επιτρέπεται να ανοίξουμε ένα παράθυρο.
Έξω από αυτό βρίσκεται η Fenerbahce.
Το πρώτο επίσημο παιχνίδι του Ολυμπιακού πλησιάζει και μαζί του κάτι πολύ πιο ευχάριστο από την αιώνια ελληνική κουβέντα για τη διαιτησία: η πρώτη πραγματική ευκαιρία να δούμε τι είναι αυτή η ομάδα όταν το αποτέλεσμα αρχίζει να μετράει.
Πόσο έχει προχωρήσει ο Codi Miller-McIntyre.
Πώς μοιράζεται η δημιουργία.
Ποιος κλείνει τα παιχνίδια.
Πώς λειτουργούν μαζί οι διαφορετικές επιθετικές προσωπικότητες.
Πόσο από το βάθος του roster μετατρέπεται ήδη σε πραγματικό rotation.
Έχουμε περάσει εβδομάδες συζητώντας τι μπορεί να γίνει ο φετινός Ολυμπιακός.
Από την Παρασκευή αρχίζουμε να συλλέγουμε πραγματικές απαντήσεις.
Και προσωπικά;
Ανυπομονώ να τσακωθώ ξανά για ένα pick-and-roll.
Το «για το καλό του μπάσκετ» είναι η πιο ταλαιπωρημένη φράση του ελληνικού μπάσκετ
Όλοι δουλεύουν για το καλό του μπάσκετ.
Οι Ομοσπονδίες.
Οι ομάδες.
Οι παράγοντες.
Οι διαιτητές.
Οι δημοσιογράφοι.
Εμείς.
Παράξενο πράγμα.
Τόσοι πολλοί άνθρωποι δουλεύουν αποκλειστικά για το καλό του και το δύσμοιρο το ελληνικό μπάσκετ περνάει τη μισή ζωή του βγάζοντας ανακοινώσεις εναντίον του εαυτού του.
Ίσως κάποια στιγμή να δοκιμάσουμε κάτι ριζοσπαστικό.
Να σταματήσουμε να λέμε ότι ενεργούμε για το καλό του μπάσκετ.
Και να δημιουργήσουμε κανόνες που θα μας αναγκάζουν να το υπηρετούμε ακόμη κι όταν δεν μας συμφέρει.
Εκεί θα αρχίσει η πραγματική μεταρρύθμιση.
Θέλω να τους κερδίζουμε και να μην έχουν τίποτα άλλο να πουν
Δεν θέλω έναν Ολυμπιακό που χρειάζεται το σύστημα.
Θέλω έναν Ολυμπιακό που το σύστημα δεν μπορεί να σταματήσει.
Και, ακόμη περισσότερο, θέλω όταν κερδίζει τον Παναθηναϊκό να μένει στο τέλος μόνο το μπάσκετ.
Το τρίποντο.
Το rebound.
Η άμυνα.
Η καλύτερη ομάδα.
Ο καλύτερος προπονητής εκείνο το βράδυ.
Ο παίκτης που άντεξε όταν η μπάλα βάρυνε.
Δεν θέλω «δικούς μας» διαιτητές. Αυτή θα ήταν η πιο θλιβερή κατάληξη του «Μέχρι Τέλους»: να περάσουμε όλα όσα περάσαμε και τελικά να καταλήξουμε να ζητάμε αυτό ακριβώς που καταγγείλαμε.
Θέλω διαιτητές που δεν είναι κανενός.
Γιατί τότε, όταν ο Ολυμπιακός σηκώνει το κύπελλο, δεν χρειάζεται αστερίσκο, ερμηνεία ή πολιτικό χάρτη της ΕΟΚ για να εξηγήσεις γιατί το σήκωσε.
Το πήρε γιατί ήταν καλύτερος.
Αυτό είναι το πραγματικό συμφέρον του Ολυμπιακού.
Και, όσο κι αν μερικές φορές μας ενοχλεί να το παραδεχόμαστε, είναι και το πραγματικό συμφέρον του ελληνικού μπάσκετ.
Ο Βασιλακόπουλος έφυγε.
Κάποτε θα φύγει και ο Λιόλιος.
Οι Αγγελόπουλοι και ο Γιαννακόπουλος κάποτε επίσης δεν θα βρίσκονται στις θέσεις που βρίσκονται σήμερα.
Ο Ολυμπιακός όμως θα είναι εδώ.
Και ο Παναθηναϊκός θα είναι απέναντι.
Αυτό θέλω να προστατεύουν οι θεσμοί.
Όχι τον έναν από τον άλλον.
Το δικαίωμά μας να τους κερδίζουμε στο παρκέ και να μην μπορούν να πουν τίποτα άλλο.